Ontrouw

De afgelopen maanden komt het thema ontrouw regelmatig op mijn pad. Mensen om mij heen komen er mee in aanraking en zoeken me op. Dit laatste, omdat ik er zelf ook mee te maken heb gehad en erover heb geschreven. Het thema boeit me en ik leer er ook iedere keer weer zelf van. Waarbij niet één situatie en proces hetzelfde is. Zowel de vorm, aanleiding en consequenties (het vervolg) verschillen van elkaar.

Het is een thema waar veel mensen een mening of oordeel over vormen en de neiging hebben deze onzorgvuldig te projecteren op diegene die er mee te maken heeft. Meestal in de veronderstelling de ander ermee te helpen, maar dat is vaak juist niet het geval. Mensen hanteren hierbij hun eigen weegschaal van gerechtigheid en zijn ervan overtuigd dat wat de ander heeft gedaan, erger is dan wat ze zelf doen. We hebben de neiging om personen die overspel hebben gepleegd in zijn geheel als mens te diskwalificeren.

Het helpt niet en voegt niets toe om er een oordeel over te vellen. Je weet namelijk niet wat de onderliggende reden of situatie is van waaruit dit gebeurt en wat jij zou doen als je in een dergelijke situatie terecht komt. Esther Perel schrijft in haar boek ‘Liefde in verhouding’, dat verhoudingen meestal een vorm van zelfontdekking zijn. Een zoektocht naar een nieuwe (of verloren) identiteit. We zijn niet zozeer op zoek naar een andere geliefde dan wel naar een andere versie van onszelf.

Het is te kort door de bocht om er meteen jouw etiket op te plakken of ervan uit te gaan dat de relatie of ‘de dader’ niet deugt dan wel uit te spreken, dat jij diegene meteen de deur zou wijzen.

Toen ik ging trouwen beloofden we elkaar ‘eeuwige trouw’. Eigenlijk namen we gewoon een risico en vermomde dat in een belofte. Vertrouwen in een relatie kun je niet afdwingen en is niet voorspelbaar, dat is een illusie. Het is eerder de kunst te leren omgaan met het onvoorspelbare. Dat is overigens (ook voor mij) best ingewikkeld.

Wanneer jij je relatie probeert te beveiligen met allerlei controle maatregelen, riskeer je dat je precies het tegenovergestelde over je afroept. In plaats van jezelf te isoleren met het valse idee ‘dat overkomt mij niet’, moeten we leren leven met de onzekerheden, de verlokkingen, de aantrekkelijkheden, de fantasieën; zowel die van onszelf als die van onze partner. Als je hierover eerlijk met elkaar kunt spreken, kom je juist dichter tot elkaar. Inmiddels zie ik mijn partner dan ook niet als mijn bezit, ik heb hem (en hij mij) slechts te leen met een optie op verlenging, of niet.

Uit eigen ervaring weet ik dat ontrouw uitermate pijnlijk is. Het is een eenzijdige beslissing, waarbij de ander stiekem de ‘beste deal’ voor zichzelf sluit waar jij geen weet van hebt. Het is niet iets waar je even overheen stapt. Enkel door vol (en gelijkwaardig) met elkaar in het vuur te gaan staan, kun je hier samen sterker uitkomen. De gebeurtenis kan daarmee ook de katalysator worden voor transformatie en verdieping in je relatie. In haar boek noemt Esther dit een proces van her-stellen. Vergeving vormt hierin de basis en het sleutelwoord. Dit bekent niet dat je de ander een vrijkaartje geeft. Het is met name een cadeau en bevrijding voor jezelf.

Als we accepteren dat we de zekerheid waar we naar verlangen nooit echt zullen krijgen, kunnen we het begrip vertrouwen opnieuw invullen en in vrijheid met elkaar leven.

Renate O’Prinsen wérkelijk veranderen

Op de hoogte blijven van nieuwe blogs? Schrijf je in.

Lees ook:

12 maart 2018